Uber chauffeurs zijn zelfstandigen volgens RSZ

Door Thomas Baudewijn op 15 september 2015
Taxi New York

Als er één bedrijf regelmatig in media verschijnt dan is het wel Uber, de intussen welgekende vervoersdienst die alles net even anders aanpakt. Meestal heeft zij deze aandacht te danken aan boze en protesterende taxichauffeurs die zich niet geheel onterecht zorgen maken over de oneerlijke concurrentie die hen door Uber wordt aangedaan.

Deze keer gaat het echter over het sociaal statuut van de Uber chauffeurs. Zijn deze nu zelfstandigen en is Uber slechts een platform waar vraag en aanbod elkaar kunnen vinden of gaat het allemaal wat verder en is sprake van een werkgever-werknemer relatie? Dat laatste willen ze bij Uber ten alle prijzen vermijden, want dat betekent RSZ-bijdragen betalen en bovendien worden alle verplichtingen uit het arbeidsrecht van toepassing. Dat zou hen dermate veel geld kosten dat hun business model volledig op losse schroeven zou komen te staan.

Staatssecretaris voor bestrijding van sociale fraude Bart Tommelein had daarom aan de RSZ gevraagd om uit te zoeken hoe het nu eigenlijk zit. Uit de studie is nu gebleken dat de Uber chauffeurs in principe zelfstandigen zijn, net zoals 84% van de “reguliere” taxichauffeurs. Zij die zich via Uber willen aanmelden als chauffeur zullen er dus voor moeten zorgen dat zij correct als zelfstandigen zijn geregistreerd. Als we de staatssecretaris moeten geloven zal vanaf oktober de volledige taxisector ook effectief grondig worden gecontroleerd.

Voor zover uw dienaar kan uitmaken, werd deze studie niet gepubliceerd en is het bijgevolg koffiedik kijken hoe de RSZ tot dit besluit is gekomen. Dat is wel jammer, want Uber chauffeurs als zelfstandigen bestempelen is lang niet zo evident. Enkele maanden geleden oordeelde de California Labor Commission nog dat de chauffeurs wel degelijk als "employees" moeten bestempeld worden. Nu is deze uitspraak hier in België op geen enkele manier bindend, maar dat kan evengoed gezegd worden van de studie van de RSZ.

Eén van de essentiële elementen van een arbeidsovereenkomst is dat de werknemer onder het gezag van de werkgever staat. Je kan dan ook alleen maar zelfstandige zijn indien er geen sprake is van een dergelijk gezag, hetgeen altijd een lastige feitenkwestie is. In de strijd tegen het toenemende fenomeen van de schijnzelfstandigheid werd daarom de zogenaamde arbeidsrelatiewet gestemd die enkele criteria aanreikt.

Specifiek voor taxi'€™s werden negen verschillende specifieke criteria uitgewerkt en wanneer aan minder dan de helft van deze criteria is voldaan is, dan bestaat er een weerlegbaar vermoeden dat er sprake is van een zelfstandige. Na de lijst de hebben doorlopen lijkt er inderdaad aan slechts vier van deze criteria met zekerheid voldaan, wat dus het statuut van de zelfstandige lijkt te bevestigen.

Maar het gaat hier over een vermoeden dat kan weerlegd worden. Hierbij mag niet worden vergeten dat Uber bepaalde instructies oplegt die het bestaan van de gezagsrelatie kunnen suggereren. Zo zal een chauffeur geweigerd worden indien deze onvoldoende scoort op zijn recensies. Ook moet je wagen jonger dan tien jaar zijn en minstens 4 of 5 deuren te hebben. Dat heeft zeker wat weg van een hiërarchische controle, wat eerder het bestaan van een arbeidsovereenkomst bevestigt.

Alles bij elkaar lijkt er voor beide standpunten wel wat te zeggen en zullen we pas echt definitieve zekerheid hebben eenmaal een rechtbank zich over deze kwestie heeft uitgesproken. Intussen zullen we het moeten doen met de visie van de RSZ.

Reactie toevoegen

Platte tekst

  • Geen HTML toegestaan.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
Bij het indienen van dit fomulier gaat u akkoord met het privacybeleid van Mollom.