Zwakt het EHRM haar eerdere Delfi uitspraak af?

Door Thomas Baudewijn op 20 februari 2016
Comments

In juni vorig jaar deed het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) exploitanten van online nieuwsportalen behoorlijk schrikken door het zogenaamde Delfi-arrest uit te spreken waarin werd bevestigd dat het recht op vrije meningsuiting niet verhindert dat de exploitanten aansprakelijk worden gesteld voor onrechtmatige reacties die door gebruikers worden gepost. Deze maand is het Hof met een nieuw soortgelijk arrest gekomen dat de gevolgen van Delfi lijkt af te zwakken.

Net zoals in de Delfi zaak betrof het hier een discussie over onrechtmatige reacties die werden geformuleerd naar een onderneming toe. Anders dan wat toen het geval was, ging het er in de huidige zaak een stuk beschaafder aan toe. De commentaren waren weliswaar “onbeleefd” en “vulgair”, maar geenszins was er sprake van het zaaien van haat of aanzetten tot geweld. Dit is voor het EHRM een heel belangrijk element.

De onderneming die onder vuur werd genomen had haar recht op reputatie ingeroepen en dat weegt even zwaar als het recht op vrije meningsuiting. De criteria die voor dergelijke evenwicht in aanmerking moeten genomen worden zijn dezelfde als in de Delfi zaak, namelijk:

the context of the comments, the measures applied by the applicant company in order to prevent or remove defamatory comments, the liability of the actual authors of the comments as an alternative to the intermediary’s liability, and the consequences of the domestic proceedings for the applicant company

In dat verband merkt het EHRM op dat er verschillende klachten hangende waren van gedupeerde klanten tegen de onderneming die meende schade te lijden. Daarbij hadden de uitbaters van de portaalsite niet kunnen voorzien dat hun publicatie tot dergelijke verhitte discussies zou leiden. Zeker ook niet onbelangrijk is dat het Hof daarbij bevestigt dat de stijl op online platformen nu eenmaal harder is dan in een offline context.

Tweede belangrijke punt is dat het Hof erkent dat nieuwsportalen kunnen aanzien worden als een journalistieke activiteit. De mogelijkheid om aansprakelijk te worden gesteld kan een ernstige belemmering vormen bij het uitoefenen van deze activiteit.

Het Hof concludeert ook dat het portaal haar best gedaan had om onrechtmatige reactie te voorkomen. Er was een disclaimer, een verbod op onrechtmatige uitlatingen, een team van moderatoren en een notice en takedown procedure. Allemaal pico bello in orde dus.

Finaal merkt het Hof nog op dat de bescherming van de reputatie van een rechtspersoon minder verregaande bescherming geniet als de reputatie van een natuurlijke persoon. Tezelfdertijd kan de aansprakelijkheid een “chilling effect” creëren waardoor reacties te streng worden gemodereerd of er zelfs toe leiden dat reacties niet meer zijn toegelaten.

Op basis van deze vaststellingen is het Hof dan ook van mening dat het recht op vrije meningsuiting werd geschonden door de nieuwsportalen aansprakelijk te stellen voor de reacties. Het hanteren van een notice en takedown procedure is een heel goed hulpmiddel is om een correcte balans te vinden.

Wie na de Delfi uitspraak ongerust was geworden, kan nu dus weer rustig ademhalen. Het recht op vrije meningsuiting zal namelijk een stuk sterker zijn wanneer het reacties betreft waarvan het onrechtmatig karakter minder duidelijk is. Enkel wanneer de reacties manifest onwettig zijn, moet het online platform opletten om aansprakelijkheid te vermijden.

Reactie toevoegen

Platte tekst

  • Geen HTML toegestaan.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
Bij het indienen van dit fomulier gaat u akkoord met het privacybeleid van Mollom.