software

Business modellen

Door Thomas Baudewijn op 5 december 2014

Gebruik van open source in combinatie met gesloten software

Het concept van open source kan voor sommige bedrijven dermate bevreemdend zijn, dat zij hier al snel afkerig tegenover staan. Men moet echter wel beseffen dat de onwil om enige open source te gebruiken in de eigen producten nadelig kan uitdraaien. Een bedrijf ontzegt zich op die manier immers software van hoge kwaliteit waar bovendien geen royalties voor moeten worden betaald. Indien concurrerende bedrijven dit wel doen kunnen zij een sterk competitief voordeel bekomen dat mogelijks zelfs onoverkomelijk is.

Verplichtingen

Door Thomas Baudewijn op 5 december 2014

Naast het recht om de broncode te verspreiden en wijzigen aan te brengen komen open source licenties ook met een reeks verplichtingen. Aangezien er verschillende soorten open source licenties bestaan, zijn deze verplichtingen niet voor alle licenties dezelfde.

Dit gezegd zijnde kunnen zij wel worden onverdeeld in twee grote categorieën:

Voordelen

Door Thomas Baudewijn op 5 december 2014

Een eerste voordeel van open source is dat er voor het gebruik van de software geen licentievergoeding moet worden betaald. Voor de gebruiker betekent dit dat de kostprijs om open source te gebruiken laag is en voor de producent kan dit leiden tot een grotere marktpenetratie.

Open source is een ontwikkelingsmodel

Door Thomas Baudewijn op 5 december 2014

Vanuit een technisch oogpunt is open source een ontwikkelingsmodel dat gebaseerd is op samenwerking. Door de broncode vrij te geven en iedereen toe te laten het programma te bestuderen en aanpassingen aan te brengen kan als het ware een heel leger aan ontwikkelaars gemobiliseerd worden om een programma te schrijven. Iedereen die dit wil kan immers meewerken aan een project, wat in schril contrast staat met gesloten software die doorgaans door slechts een beperkt aantal mensen wordt ontwikkeld.

Open source is een licentie

Door Thomas Baudewijn op 5 december 2014

Doordat software automatisch door auteursrecht wordt beschermd zonder dat daarvoor enige formaliteit moet worden vervuld, kunnen de makers of rechthebbenden de software vrijgeven onder een licentie die de van toepassing zijnde modaliteiten bepaalt.

Dit is precies hoe open source vanuit een juridisch oogpunt werkt. Het auteursrecht wordt gebruikt om de broncode beschikbaar te maken onder een aantal voorwaarden, zoals bijvoorbeeld de verplichting om de wijzigingen aan de broncode onder dezelfde voorwaarden beschikbaar te maken en dus te delen met de open source gemeenschap.

Terminologie en strekkingen

Door Thomas Baudewijn op 5 december 2014

Met betrekking tot open source worden er verschillende termen gebruikt. Aan de ene kant is er "open source"€ zelf, maar daarnaast ook nog "€œopen source software (OSS)"€, "€œfree and open source software (FOSS)" of "€œfree software"€. Velen zullen deze terminologie als één pot nat beschouwen alsof het synoniemen van elkaar zijn, ondanks dat er wel degelijk nuances bestaan.

Open source

Door Thomas Baudewijn op 5 december 2014

De derde en laatste weg is de open source route. Dit is een verzamelnaam voor software waarvan de broncode wordt vrijgegeven en die door iedereen mag gebruikt worden en zelfs worden gewijzigd binnen de grenzen van de licentie. Sommigen zullen bij het lezen hiervan behoorlijk hun wenkbrauwen fronsen, want leg maar eens uit waarom een bedrijf of organisatie middelen zou investeren in de ontwikkeling van software om deze dan zomaar weg te geven.

Wetgevende initiatieven

Door Thomas Baudewijn op 5 december 2014

Een eerste poging om deze problematiek via een wetgevend initiatief op te lossen werd genomen tijdens de herziening van het Europees Octrooi Verdrag (EOV) die in 1998 werd opgestart. Er werd toen een voorstel ingediend om de uitsluitingsgrond voor "software als dusdanig"€ te schrappen. Dit voorstel wekte echter dermate veel weerstand op dat het niet werd weerhouden.

Praktijk

Door Thomas Baudewijn op 5 december 2014

Aanvankelijk hield het Europees Octrooi Bureau (EOB) de deur zo goed als gesloten voor softwareoctrooien, maar halfweg de jaren tachtig werden de richtlijnen van het EOB aangepast waardoor er al wat meer flexibiliteit bestond.

Software als dusdanig

Door Thomas Baudewijn op 5 december 2014

Het Patent Cooperation Treaty (PCT) kwam tot stand in 1970 toen er ook nog geen auteursrechtelijk regime voor software bestond. Het was in die tijd dus lang niet duidelijk hoe computerprogramma'€™s nu eigenlijk moesten worden beschermd. Bijgevolg moest het PCT een regeling voor deze problematiek omvatten, die dan later ook model stond voor het Europees Octrooi Verdrag (EOV) en de Belgische wetgeving.